The Elves and the Shoemaker

There was once a shoemaker, who worked very hard and was very honest: but still he could not earn enough to live upon; and at last all he had in the world was gone, save just leather enough to make one pair of shoes.

Ngày xưa có một người thợ đóng giày, làm việc rất chăm chỉ và rất trung thực; nhưng anh vẫn không kiếm đủ tiền để sống; và cuối cùng, tất cả những gì anh còn lại trên đời chỉ là đủ da để làm một đôi giày.

Then he cut his leather out, all ready to make up the next day, meaning to rise early in the morning to his work. His conscience was clear and his heart light amidst all his troubles; so he went peaceably to bed, left all his cares to Heaven, and soon fell asleep. In the morning after he had said his prayers, he sat himself down to his work; when, to his great wonder, there stood the shoes all ready made, upon the table.

Thế là anh cắt da ra, sẵn sàng để hôm sau may thành giày, định bụng sẽ dậy sớm bắt tay vào việc. Lương tâm anh trong sáng và lòng anh thanh thản giữa bao khó khăn; nên anh lên giường ngủ yên bình, phó thác mọi lo lắng cho Trời, rồi nhanh chóng chìm vào giấc ngủ. Sáng hôm sau, sau khi đọc kinh cầu nguyện xong, anh ngồi xuống bắt tay vào việc; thì, trước sự ngạc nhiên vô cùng của anh, đôi giày đã nằm sẵn đó, làm xong hoàn chỉnh, trên bàn.

The good man knew not what to say or think at such an odd thing happening. He looked at the workmanship; there was not one false stitch in the whole job; all was so neat and true, that it was quite a masterpiece.

Người thợ tốt bụng chẳng biết nói gì hay nghĩ gì trước chuyện lạ lùng như vậy. Anh nhìn kỹ tay nghề; không có lấy một đường chỉ sai trong cả đôi giày; tất cả đều gọn gàng, chuẩn xác, đến mức có thể coi là một kiệt tác.

The same day a customer came in, and the shoes suited him so well that he willingly paid a price higher than usual for them; and the poor shoemaker, with the money, bought leather enough to make two pairs more. In the evening he cut out the work, and went to bed early, that he might get up and begin betimes next day; but he was saved all the trouble, for when he got up in the morning the work was done ready to his hand.

Ngay hôm đó có một vị khách ghé vào, và đôi giày vừa vặn với ông ta đến mức ông sẵn lòng trả một giá cao hơn bình thường; và người thợ đóng giày nghèo khổ, với số tiền đó, mua đủ da để làm thêm hai đôi giày nữa. Buổi tối anh cắt da xong công việc, rồi đi ngủ sớm, để có thể dậy và bắt đầu làm việc từ sớm ngày hôm sau; nhưng anh chẳng phải mất công gì cả, vì khi anh dậy vào buổi sáng, công việc đã hoàn thành sẵn, chỉ chờ anh đến lấy.

Soon in came buyers, who paid him handsomely for his goods, so that he bought leather enough for four pair more. He cut out the work again overnight and found it done in the morning, as before; and so it went on for some time: what was got ready in the evening was always done by daybreak, and the good man soon became thriving and well off again.

Chẳng bao lâu sau, khách mua kéo đến, trả cho anh những khoản tiền hậu hĩnh, đến mức anh mua đủ da để làm thêm bốn đôi nữa. Anh lại cắt da chuẩn bị qua đêm và thấy công việc đã xong xuôi vào buổi sáng, y như trước; và cứ thế tiếp diễn một thời gian: những gì được chuẩn bị vào buổi tối luôn được hoàn thành lúc rạng đông, và người thợ tốt bụng dần dần trở nên khấm khá, sung túc trở lại.

One evening, about Christmas-time, as he and his wife were sitting over the fire chatting together, he said to her, ‘I should like to sit up and watch tonight, that we may see who it is that comes and does my work for me.’ The wife liked the thought; so they left a light burning, and hid themselves in a corner of the room, behind a curtain that was hung up there, and watched what would happen.

Một buổi tối, vào khoảng thời gian Giáng Sinh, khi anh và vợ đang ngồi bên bếp lửa trò chuyện, anh nói với vợ: "Anh muốn thức khuya để rình xem ai đã đến làm việc giúp anh." Người vợ thích ý này; thế là họ để một ngọn đèn cháy sáng, rồi nấp vào góc phòng, sau tấm rèm treo ở đó, và theo dõi xem chuyện gì sẽ xảy ra.

As soon as it was midnight, there came in two little naked dwarfs; and they sat themselves upon the shoemaker’s bench, took up all the work that was cut out, and began to ply with their little fingers, stitching and rapping and tapping away at such a rate, that the shoemaker was all wonder, and could not take his eyes off them. And on they went, till the job was quite done, and the shoes stood ready for use upon the table. This was long before daybreak; and then they bustled away as quick as lightning.

Vừa đến nửa đêm, có hai chú lùn nhỏ bé trần trụi bước vào; chúng ngồi lên chiếc ghế của người thợ đóng giày, cầm lấy tất cả công việc đã được cắt sẵn, rồi bắt đầu thoăn thoắt với những ngón tay nhỏ xíu, khâu vá, gõ đập lách cách với tốc độ nhanh đến nỗi người thợ đóng giày kinh ngạc vô cùng, không thể rời mắt khỏi chúng. Chúng cứ thế làm việc, cho đến khi công việc hoàn tất, và đôi giày đã sẵn sàng để dùng, đặt trên bàn. Việc này diễn ra rất lâu trước khi trời sáng; rồi chúng vội vã chạy đi nhanh như chớp.

The next day the wife said to the shoemaker. ‘These little wights have made us rich, and we ought to be thankful to them, and do them a good turn if we can. I am quite sorry to see them run about as they do; and indeed it is not very decent, for they have nothing upon their backs to keep off the cold. I’ll tell you what, I will make each of them a shirt, and a coat and waistcoat, and a pair of pantaloons into the bargain; and do you make each of them a little pair of shoes.’

Hôm sau, người vợ nói với thợ đóng giày. "Những sinh vật bé nhỏ này đã làm chúng ta giàu có, và chúng ta nên biết ơn chúng, làm điều gì đó tốt đẹp cho chúng nếu có thể. Em thấy thật tội nghiệp khi thấy chúng chạy nhảy khắp nơi như vậy; và quả thật cũng không được trang nhã cho lắm, vì chúng chẳng có gì che thân để chống lại cái lạnh cả. Em sẽ nói cho anh biết em định làm gì: em sẽ may cho mỗi đứa một chiếc áo sơ mi, một áo khoác và áo gi-lê, cùng một chiếc quần dài nữa; còn anh hãy làm cho mỗi đứa một đôi giày nhỏ."

The thought pleased the good cobbler very much; and one evening, when all the things were ready, they laid them on the table, instead of the work that they used to cut out, and then went and hid themselves, to watch what the little elves would do.

Ý nghĩ ấy khiến người thợ đóng giày tốt bụng rất hài lòng; và một buổi tối, khi mọi thứ đã chuẩn bị xong, họ đặt chúng lên bàn, thay cho công việc mà họ vẫn thường cắt sẵn, rồi đi nấp để xem hai chú tiên nhỏ sẽ làm gì.

About midnight in they came, dancing and skipping, hopped round the room, and then went to sit down to their work as usual; but when they saw the clothes lying for them, they laughed and chuckled, and seemed mightily delighted.

Khoảng nửa đêm chúng bước vào, nhảy múa tung tăng, nhảy lò cò quanh phòng, rồi đến ngồi vào chỗ làm việc như thường lệ; nhưng khi thấy những bộ quần áo đang chờ sẵn, chúng cười vang, cười khúc khích, và có vẻ vô cùng thích thú.

Then they dressed themselves in the twinkling of an eye, and danced and capered and sprang about, as merry as could be; till at last they danced out at the door, and away over the green.

Rồi chúng mặc quần áo vào trong nháy mắt, nhảy múa, tung tăng, nhảy cẫng lên vui sướng hết mức; cho đến khi chúng nhảy ra khỏi cửa, băng qua bãi cỏ xanh mà đi mất.

The good couple saw them no more; but everything went well with them from that time forward, as long as they lived.

Đôi vợ chồng tốt bụng không bao giờ gặp lại chúng nữa; nhưng từ đó về sau, mọi việc đều thuận lợi với họ suốt quãng đời còn lại.